Verwerkingsopdracht de Tachtigers

Het boek ‘Noodlot’ van de Nederlandse schrijver Louis Couperus is een naturalistische roman uit 1890. Het naturalisme was een periode die duurde van 1850-1900, waarbinnen de ‘Tachtigers’ een plaats innemen. Kenmerkend voor de literatuur van de Tachtigers is de vernieuwing van de literatuur en de afkeer tegen de oude wereld. Voorheen was literatuur vooral moraliserend en retorisch, iets waarvoor de Tachtigers zich de rug toekeerden. In deze periode van 1850-1900 werden boeken veel meer geschreven in dagelijks taalgebruik in plaats van het bombastische. Naturalistische schrijvers proberen de situatie zo natuurgetrouw weer te geven en hij gaat ervan uit dat de mens onvrij is en een product is van erfelijkheid, omgeving en opvoeding, ook wel te spreken over het determinisme. Tevens is de mens overgeleverd aan krachten die sterker zijn dan hijzelf, het fatalisme. Men gelooft dat er een noodlot is, waar men niet aan ontkomt.

Noodlot bevat typische kenmerken van het naturalisme. Als eerste de personage Bertie, een oude kameraad van Frank Westhove. Frank is een welvarende man en Bertie heeft niets. Bertie leeft van alles wat Frank hem te bieden heeft. Het leven is zo erg makkelijk voor Bertie, tot op het moment waarop Eve Rhodes haar intrede doet als Frank’s geliefde. Bertie is erg jaloers en hij weet dat zodra Frank en Eve werkelijk gaan trouwen, Bertie niet meer bij Frank kan leven en dat hij dus zelf weer voor zichzelf moet gaan voorzien in alles. Om dit te verhinderen onderneemt Bertie allerlei dingen om de twee geliefden uit elkaar te drijven. Desondanks weet Bertie dat hij fout bezig is, maar hij kan zichzelf niet stoppen. Hierin komt het determinisme in terug. Bertie is niet vrij, want hij heeft geen keuze in zijn doen en laten.

Ook het feit dat Bertie uit een arm milieu komt en daar voor altijd in blijft hangen wijst op het determinisme. Hij klimt niet omhoog op de sociale ladder, maar hij blijft arm en leven op de kosten van zijn beste vriend Frank. Het lijkt er dus op dat Bertie met zijn afkomst en milieu bepaald wordt door het determinisme.

Tenslotte is het boek erg natuurgetrouw weergegeven in combinatie met een noodlot. In plaats van een ‘happy end’, eindigt het boek dramatisch. Dit maakt het boek realistischer en dus natuurgetrouwer. Het noodlot speelt een zeer grote rol in het boek. Vanaf het begin af aan probeert Bertie zijn noodlot te veranderen en bij Frank te kunnen blijven door de relatie tussen Frank en Eve te verbreken. Even lukt het Bertie om weer alleen samen met Frank verder te leven, maar uiteindelijk komen Frank en Eve achter al Bertie’s  daden, waardoor Bertie toch niet aan zijn noodlot ontkomt. Het noodlot is zelfs zo erg, dat Bertie vermoord wordt door Frank.

Noodlot van Louis Couperus is dus een naturalistische roman door de vele naturalistische kenmerken die het boek bevat. Het determinisme is erg duidelijk in het verhaal te herkennen en ook het noodlot speelt een enorm grote rol.